Algemene Beschouwingen 2012

Donderdag 3 november werd in de gemeenteraad de begroting voor 2012 en verdere jaren behandeld. De fractie van de PvdA heeft haar op- en aanmerkingen hierop verwoord in onderstaande Algemene Beschouwing.

Mevrouw de voorzitter,

Zoals bekend staat de PvdA voor een mooi, schoon en sociaal Rijnwoude.

Deze drie kernthema's staan ook dit jaar weer centraal in onze algemene beschouwingen.

En met genoegen zien we dat ook het College deze kernthema’s ter harte neemt.

Een mooi Rijnwoude behoudt zijn waarde door rust, ruimte en groen te handhaven.

Door deze kwaliteiten kan Rijnwoude zich onderscheiden. Daardoor kunnen we mensen verleiden zich hier te vestigen, hebben ook bedrijven een aantrekkelijk vestigingsklimaat en bieden we onze bewoners de ruimte om dichtbij te recreëren.

Nu staat de bouw zo goed als stil. Dat heeft vele negatieve gevolgen omdat bijvoorbeeld doorstroming van woningen stagneert. Maar zodra de economie en dus de bouw weer aantrekt, zullen als vanouds de ideeën weer komen om het Groene Hart verder te verstenen door woningbouw, bedrijfsterreinen of wegenbouw.

We moeten dus waakzaam zijn. We moeten eerst nagaan of het bestaande niet beter kan worden benut, voordat we groen opgeven.

In dat beleid past dus het bouwen van de Maximabrug op zo’n manier dat het landschap zo min mogelijk schade ondervindt.

Daarin hoort ook een stimulerend monumentenbeleid en voldoende middelen daarvoor ter beschikking stellen. Wij gaan ervan uit dat in elk geval in het aanloopjaar 2022 € 40.000,-- voldoende zal zijn. Nu het College in 2012 denkt al ruim € 20.000,-- te besteden aan invoeringskosten van het monumentenbeleid door het inschakelen van de Stichting Dorp, Stad en Land, zien wij geen aanleiding om in 2012 en volgende jaren te bezuinigen.

Verder past in het beleid:

· De herstructurering van bedrijfsterreinen in plaats van het aanleggen van nieuwe;

· De doorstroming op de Gemeneweg met een tunnel verbeteren in plaats van nieuwe wegen aan te leggen;

· Het in de kiem smoren van ideeën om ontsluitingswegen voor sierteelthandel te bouwen door het Zaanse Rietveld;

· Het opknappen van de niet-meer aantrekkelijke winkelcentra in de kernen;

· Het verplaatsen van Hoogvliet naar het winkelgebied in Hazerswoude-Rijndijk, maar alleen indien dat gebied architectonisch en stedenbouwkundig aan kwaliteit wint.

We willen niet alleen een mooi maar ook een schoon Rijnwoude. We hebben zorg voor de wegen, het groen en het water. Het is een Rijnwoude waar de voorschriften tegen geluidhinder, stank en vervuiling goed worden gehandhaafd en waar we zuinig zijn met energie en het milieu en de natuur sparen.

In dat beleid past dus:

· Consequent handhaven van voorschriften voor bedrijven op het gebied van milieu, zoals stank;

· Niet bouwen van woningen waar de geluidhinder te groot is;

· Bevorderen dat bestaande gebouwen worden geïsoleerd.

Een sociaal Rijnwoude is een Rijnwoude dat opkomt voor die mensen in de samenleving, die het om wat voor reden dan ook moeilijk hebben.

Dat moeilijk slaat dan niet alleen op het financieel moeilijk hebben, al is dat vanzelfsprekend wel de meest in het oog springende categorie. Mensen in de bijstand hebben het niet ruim en moeten waar nodig een extra steuntje in de rug krijgen.

Maar ook mensen met lichamelijke of verstandelijke beperkingen komen regelmatig in de knel.

Het zijn al deze groepen - waar ook veel Henken en Ingrids deel van uitmaken - die door de Haagse bezuinigingsdrift meer en meer in de knel zullen komen.

Maar er is meer wat Rijnwoude tot een sociaal Rijnwoude maakt. Het verder uitrollen van de brede school, dat ertoe moet leiden dat kinderen beter en gezonder hun schoolcarrière kunnen afsluiten. Een schoolcarrière, waarin wij vroegtijdig onderkennen wanneer kinderen problemen hebben met bijvoorbeeld taal. Het vormgeven van het centrum voor jeugd en gezin, dat ertoe moet bijdragen dat problemen met jongeren sneller kunnen worden opgepakt. Het in stand houden van een adequate bibliotheekvoorziening. En zo is er meer.

Wij zijn dan ook heel tevreden dat het college in de concept begroting niet met voorstellen komt om op het vlak van armoedebestrijding en WMO te bezuinigen.

Natuurlijk is het jammer dat de verwachte efficiencywinst, die wij al min of meer hadden ingeboekt, door het opheffen van de ISDR pas in de loop van 2012 zal optreden, maar daar hebben we als PvdA-fractie alle begrip voor: zorgvuldigheid van de ontvlechting van de ISDR is belangrijker dan enkele maanden tijdswinst. Die zorgvuldigheid is namelijk niet alleen in het belang van de cliënten, maar ook van het personeel dat de afgelopen jaren hun stinkende best heeft gedaan om bij te dragen aan een sociaal Rijnwoude.

Wij zijn ons ervan bewust dat er moeilijke tijden aankomen door het gezelschaps­spel, dat men in Den Haag naar hartenlust aan het spelen is: het over de schutting gooien van taken zonder voldoende middelen.

Het financiële tekort van het Rijk wordt daardoor verminderd, maar het sociale tekort in onze maatschappij zal - als wij er zelf niets aan doen - alleen maar groter worden. Meer mensen zullen buitenspel komen te staan, meer mensen zullen uitgesloten worden.

Daar ligt een grote uitdaging voor ons als gemeente: nu in 2012, maar vooral ook straks als wij samen met Alphen en Boskoop één gemeente gaan vormen. Het is van belang dat wij de komende twee jaar ruimte in onze begroting houden om daar waar nodig extra middelen te kunnen voteren.

Maar het is ook belangrijk dat wij de komende twee jaar het fundament leggen voor een sociaal Rijn en Gouwe: in het fusieproces zullen wij een nadere uitwerking moeten maken van wat hierover op hoofdlijnen in de strategische visie al is aangegeven.

Een voorbeeld daarvan is het nieuwe WMO-beleid, dat nu samen met Alphen en Boskoop wordt ontwikkeld en waarvoor - daar zijn wij blij mee - ook een Rijnwoudse vertegenwoordiging aan de Alphense WMO-raad wordt toegevoegd. Onze vraag is op dit punt nog wel: zijn daar voor Rijnwoude nog kosten aan verbonden en zo ja, is daarvoor dekking in de begroting. Maar ook voor het armoedebeleid zullen wij in het fusieproces de piketpaaltjes voor de toekomst moeten slaan.

Maar een sociaal Rijn en Gouwe is meer dan een nieuwe gemeente met een goed WMO- of armoedebeleid. Dat is ook een gemeente die een goed vangnet biedt aan mensen, die niet of niet meer aan het reguliere arbeidsproces kunnen deelnemen: de SWA. Wij wachten de ontwikkelingen op dit gebied met spanning af en zoals wij vorig jaar al hebben aangegeven: wij moeten - in weerwil van Haagse plannen - deze groep niet in de kou laten staan.

Keren we terug naar Rijnwoude, want dat zijn wij toch tot 1 januari 2014.

Een sociaal Rijnwoude is ook een veilig Rijnwoude. Niet voor niets scoort veiligheid altijd hoog in de bevolkingsenquêtes. Het gemeentelijk veiligheidsbeleid heeft als belangrijke speerpunten: hard rijden, inbraak in woningen, alcohol- en drugsmatiging en bestrijding van huiselijk geweld. De fractie van de PvdA onderschrijft al deze speerpunten. Daarnaast vraagt de fractie extra aandacht voor de regionale aanpak om huiselijk geweld een halt toe te roepen en daarbij ook de kindermishandeling niet uit het oog te verliezen. Vroegtijdig effectief ingrijpen is hierbij noodzakelijk.

In een sociaal Rijnwoude zorgen we er verder voor dat ook de mensen met een middeninkomen een nieuwbouwhuis kunnen huren of kopen, houden we de kernen vitaal door aantrekkelijke starterswoningen aan te bieden en maken we een woonruimteverdeelsysteem waardoor deze starters met binding aan de kern meer kansen krijgen dan mensen van elders.

Multifunctionele centra in alle kernen zijn ook onlosmakelijk verbonden met een sociaal Rijnwoude. Hoewel we inhoudelijk pas volgende week over de toekomst van het Anker zullen spreken, zijn we verheugd dat het College de Raad voorstelt de eerder voorgestelde bezuinigingen te schrappen.

Het Anker zal naar onze mening - net zoals de andere multifunctionele centra - op korte termijn zijn eigen broek moet kunnen ophouden en we twijfelen er niet aan dat het Anker dat vanaf 2013 ook zal kunnen doen. Maar dan wel in een gebouw dat in adequate staat van onderhoud aan het Stichting wordt overgedragen; daarvoor zullen op korte termijn de benodigde middelen moeten worden verstrekt.

De locatie Het Anker was in de quick-scan een optie voor het vestigen van een eerstelijns gezondheidscentrum.

De PvdA vindt dat geen haalbare optie en pleit er voor het gezondheidscentrum voor Koudekerk en Hazerswoude-Rijndijk in 2014 te vestigen in het huidige gemeentehuis. Wij verzoeken het college daarvoor alle noodzakelijke voorbereidingen te treffen. Dat betekent ook dat op korte termijn in de stuurgroep ABR afspraken zullen moeten worden gemaakt; de gezondheidswerkers moeten dit jaar nog weten waar zij aan toe zijn! En dus eerder dan januari 2013, zoals dat nu in het plan van aanpak ABR is opgenomen. Tevens verzoekt de PvdA-fractie hierbij Habeko wonen, dat ervaring heeft met het ontwikkelen van een gezondheids­centrum in combinatie met wonen, te betrekken.

Sporthal “de Hil” zal volgens ons – net zoals het Anker - uiterlijk op 1-1-2014 volledig op eigen benen moet komen te staan.

En dat betekent ook dat de hal in goede staat van onderhoud in eigendom moet worden overgedragen aan de Stichting. Wij verzoeken het college dan ook op korte termijn met het stichtingsbestuur te overleggen hoe zij zonder gemeentelijke bijdragen toekomst ziet in het voortbestaan van de Hil. Mocht het Stichtingsbestuur aangeven dat zo'n toekomst er niet is, dan ontstaat er een andere situatie, waarover wij als raad dan in een later stadium een besluit zullen moeten nemen.

Een sociaal Rijnwoude beschikt ook over een adequate bibliotheekvoorziening.

Het College stelt de Raad nu voor de eerder voorgestelde bezuiniging op de Boekenhof in Koudekerk te schrappen. Op zich natuurlijk een sympathiek voorstel. Maar we moeten onze ogen niet sluiten voor het feit dat bijvoorbeeld onze beoogde fusiepartner Alphen maar twee bibliotheekvestigingen heeft en een daarvan binnenkort gaat sluiten. Daarnaast hebben de wijk Kerk en Zanen en de kernen Aarlanderveen en Zwammerdam een bibliobus.

De meeste Alphenaren moeten dus betrekkelijk grote afstanden afleggen om een bibliotheek te bereiken: een afstand die meestal aanzienlijk groter is dan de afstand die Koudekerkers naar de bibliotheek aan de Rijndijk zouden moeten overbruggen. Als wij voor 2014 niet kritisch kijken naar onze bibliotheek­voorzieningen, dan lopen wij volgens ons de kans dat meer Rijnwoudse kernen dan nu het geval is straks nog hoogstens een bibliobus zullen hebben in plaats van een volwaardige bibliotheek. Wij verzoeken het college daarom in overleg met alle betrokkenen met een onderbouwd voorstel te komen hoe deze voorzieningen in Rijnwoude het beste gewaarborgd kunnen worden.

Alle voorzieningen, die je nu afbreekt, komen nooit meer terug!

Daarnaast zorgen we er in een sociaal Rijnwoude ook voor dat buitenlandse werknemers fatsoenlijke en veilige woonomstandigheden hebben en zij niet massaal, maar kleinschalig en gespreid hun huisvesting krijgen.

Een sociaal Rijnwoude is ook een economisch vitaal Rijnwoude. In dat beleid passen de ontwikkelingen op het gebied van de herstructurering van sierteelt­bedrijven, het verbeteren van de ontsluitingswegen van het sierteeltgebied en het samenwerken met de ondernemers om ook hun problemen te helpen oplossen.

Het college heeft terecht ook kritisch gekeken naar de uitgaven op sociaal gebied in de breedste zin van het woord en is met een aantal bezuinigings­voorstellen gekomen. Bij een aantal daarvan plaatsen wij - met in het achterhoofd ons bestuursakkoord, waarin staat: "bezuinigingen doorvoeren, waarbij de kwaliteit van zorg, sociale voorzieningen, onderwijs …. zoveel mogelijk wordt gehandhaafd" - toch een viertal kanttekeningen.

· Gym op school (blz. 149)

Kinderen meer laten bewegen is een van onze speerpunten; het voorkomt overgewicht, dat een steeds grotere bedreiging vormt voor de gezondheid van onze jeugd. Wellicht dat op termijn - als de brede school echt wortel heeft geschoten en meer kinderen dan thans van sportvoorzieningen gebruik maken - het aantal uren gym op school kan worden teruggebracht, maar daarvoor is het volgens ons nu nog te vroeg.

· Logopedie (blz. 151)

Taal is de basis voor het leren in het algemeen en voor het leren lezen in het bijzonder. Vroegtijdige onderkenning van een probleem op dit gebied voorkomt veel problemen op latere leeftijd. Een klein probleem groeit mee met het kind tot een groot probleem. “Het gaat vanzelf over” is in veel gevallen een sprookje.

Dankzij de schoollogopedie is er een dekkend netwerk van vroegtijdige onderkenning en verwijzing. Alle vijfjarigen worden gescreend op het gebied van spraak, taal en auditieve vaardigheden.

Logopedie op school is een laagdrempelige voorziening waar ouders gemakkelijk gebruik van kunnen maken voor informatie en om hun zorgen over de spraak en/of taal van hun kind te delen. Vaak is advies en soms een kortdurende begeleiding voldoende.

Er is dit jaar een pilot gestart waarbij de logopedist alle peuterspeelzalen en kinderdagverblijven in de gemeente Rijnwoude drie keer bezoekt. Hij is daar beschikbaar voor observatie en vervolgens advisering aan ouders en leidsters. Hierdoor is de gewenste doorgaande lijn van nul tot twaalf jaar gerealiseerd en daarmee is Rijnwoude uniek in het verzorgingsgebied van de GGD; en het is zonde om dat nu weg te bezuinigen.

· Coördinator Brede school (blz. 151) We zijn nu druk bezig met de invoering van de brede school en de PvdA vindt dat we eerst de resultaten van de evaluatie moeten afwachten voordat we besluiten de coördinator maar niet in te voeren. Volgens ons moet deze coördinator ook los worden gezien van de combinatiefunctie, waarover wij in de vorige raadsvergadering een besluit hebben genomen. En overigens: als we de rol van coördinator door een combinatiefunctionaris hadden willen laten uitvoeren, dan was er zeker alle reden geweest om te kiezen voor de 100%-variant. Want dan was 40% van de kosten door het Rijk betaald.

· Welzijnshuisbezoeken (blz. 151) De voorgestelde bezuinigingen spelen weliswaar pas na 2014, maar aan het beëindigen van de huisbezoeken ligt geen evaluatie ten grondslag. Onze stellige indruk is dat deze bezoeken aan een behoefte voldoen aan bijdragen aan het sociale Rijnwoude.

PvdA-fractie Rijnwoude:

Peter Bakker Paul Boot

Henk Goes Dries de Roode

Albert van Kampen Huub Zaalberg